Andere instrumenten

Bij Preffi 2.0 gaat het om het vergroten van de effectiviteit van interventies. Er zijn ook andere instrumenten en werkmodellen die de Preffi deels overlappen, de Preffi aanvullen, of in bepaalde projectsituaties of -fasen beter bruikbaar zijn. Enkele van deze instrumenten en modellen worden hier kort toegelicht en vergeleken met Preffi 2.0.

Intervention Mapping

Intervention Mapping (IM) (Bartholomew et al, 2001) is, net als Preffi 2.0, een protocol dat professionals helpt bij het planmatig ontwikkelen van gezondheidsbevorderende interventies. Net als Preffi 2.0 is IM geen nieuwe theorie of nieuw model, maar een zeer bruikbaar hulpmiddel bij interventie-ontwikkeling. De stappen van het IM-proces lijken erg op de Preffi-stappen (en vice versa), aangezien beide modellen voor een belangrijk deel gebaseerd zijn op het PRECEDE/PROCEED-model van Green en Kreuter (2005).

Het protocol legt veel nadruk op gezondheidsvoorlichting die op theorie en onderzoek gebaseerd is, en op het adequaat toepassen van theorieën om tot de juiste interventies te komen. IM doet dat degelijker en uitgebreider dan Preffi 2.0 en is op die aspecten meer uitgewerkt. IM is vanuit de wetenschap ontwikkeld. Preffi kent meer invloed toe aan de realiteit van de praktijk en aan de bruikbaarheid van het instrument voor de praktijk. Het is meer een verschil in accenten dan dat er principiële verschillen tussen beide instrumenten zijn. IM gaat vergeleken met Preffi veel meer de diepte in bij interventieontwikkeling (cluster 6 in de Preffi) en levert hier ook meer aanknopingspunten voor. IM is, als aanvulling op Preffi 2.0, erg geschikt voor de ontwerpfase van een interventie.
Meer informatie is te vinden op www.interventionmapping.unimaas.nl/.

Referentiekader Gezondheidsbevordering

Ieder vakgebied kijkt op zijn eigen manier naar de werkelijkheid. Een recente beschrijving van het vak gezondheidsbevordering is te vinden in het Referentiekader Gezondheidsbevordering. Dit model combineert inzichten van Lalonde, Nutbeam, Green & Kreuter en het INK-model tot een overzichtelijk geheel. Het geeft een samenvatting van de uitgangspunten van gezondheidsbevordering.

Referentiekader Gezondheidsbevordering (NIGZ, 2011/Saan en de Haes, 2005)

 

 

 In dit model wordt van rechts naar links aangegeven:

  • dat gezondheid het resultaat is van diverse determinanten;
  • dat deze determinanten via diverse factoren worden beïnvloed;
  • dat interventies onder andere op voorlichting, op de opbouw van gro
  • epssteun of op beleid gericht kunnen zijn;
  • dat om die interventieprocessen te laten werken, eerst aandacht besteed moet worden aan het organiseren van die interventies, waarbij voortdurend moet worden nagegaan of de maatschappelijke context kansen of risico's biedt.

Het Referentiekader Gezondheidsbevordering en Preffi vullen elkaar deels aan, en voor een deel overlappen ze. Bij Preffi ligt de nadruk op een goede probleemanalyse en het uitvoeren van effectieven projecten en interventies. Beide aspecten zijn terug te vinden in het Referentiekader Gezondheidsbevordering. In feite geeft de Preffi concrete aanwijzingen hoe je onderdelen van het Referentiekader Gezondheidsbevordering kunt invullen. Het Referentiekader Gezondheidsbevordering kan Preffi aanvullen via de uitgebreide aandacht voor structurele organisatorische zaken en de maatschappelijke context. Aandacht voor deze aspecten is immers van belang voor het bereiken van inhoudelijke resultaten. Het Referentiekader Gezondheidsbevordering en Preffi zijn dus goed in elkaars verlengde te gebruiken.
Meer informatie is te vinden in het digtitale NIGZ-dossier Referentiekader gezondheidsbevordering.

Projectmanagement/OPUS

Het OPUS-model van het NIGZ (Saan et al, 2004) is specifiek ontwikkeld voor projectmanagement in preventie en gezondheidsbevordering. OPUS staat voor Oriëntatie, Planning, Uitvoering, Slot, ofwel de fasering van een project. Het model houdt rekening met het sociale karakter en de dynamische omgeving van dit vakgebied. Het is een hulpmiddel om bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie alle met het project verbonden handelingen snel en makkelijk in kaart te brengen.

Kenmerkend voor het werken volgens OPUS is het beeld van de weegschaal, waarin wordt neergezet waar het in projectmanagement om gaat:

  • afstemming tussen ambitie en capaciteit;
  • bijsturing waar nodig.

Projectmanagement en Preffi vullen elkaar aan. Ze zijn naast elkaar te gebruiken. De Preffi gaat over het verhogen van de effectiviteit van een interventie. Het gaat erom wat je gaat doen. Bij projectmanagement gaat het om hoe je een project gaat inrichten en sturen. Sommige projectmanagementaspecten zijn al in de Preffi verwerkt, met name criterium 1.1 Draagvlak, criterium 1.2 Capaciteit en criterium 1.3 Sturing door de projectleider.

Het INK-model

In gezondheidsbevordering en preventie zijn het Ministerie van VWS, de Inspectie voor de gezondheidszorg, de beroepsvereniging NVPG (Nederlandse Vereniging voor Preventie en Gezondheidsbevordering) en de gezondheidsbevorderende instellingen actief bezig met kwaliteitsbeleid. Het kwaliteitsmodel van het Instituut Nederlandse Kwaliteit (INK-model) bepaalt al een aantal jaren de denkwijze op dit gebied. Het is een algemeen kader voor het vormgeven van kwaliteitsbeleid. Naast aandacht voor inhoudelijke processen, besteedt het INK-model ook aandacht aan andere kwaliteitsaspecten, zoals de randvoorwaarden.

Preffi 2.0 is primair een kwaliteitsinstrument om naar inhoudelijke processen te kijken. Binnen het INK-model kan Preffi de invulling zijn van de kolom ‘processen'. De randvoorwaarden die binnen het INK-model veel aandacht krijgen, komen in de Preffi in cluster 1 ‘Randvoorwaarden en haalbaarheid' aan de orde.
Een toelichting op het INK-model en verdere publicaties zijn te vinden via www.ink.nl/.

HKZ-certificering

Een recente ontwikkeling op het gebied van kwaliteitsbeleid is de HKZ-certificering, gebaseerd op het kwaliteitsmodel voor de zorgsectoren. (HKZ staat voor de Stichting Harmonisatie van Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector). Een HKZ-schema is een toetsingskader en biedt de mogelijkheid te toetsen of de organisatie voldoet aan landelijke kwaliteitseisen. De Preffi wordt gebruikt om de HKZ-normen vorm te geven. Zie ook www.hkz.nl/.